{"id":2638,"date":"2023-09-30T12:40:51","date_gmt":"2023-09-30T10:40:51","guid":{"rendered":"https:\/\/poznan-name.eu\/?p=2638"},"modified":"2023-09-30T12:41:23","modified_gmt":"2023-09-30T10:41:23","slug":"historia-elektrocieplowni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/poznan-name.eu\/pl\/eternal-2638-historia-elektrocieplowni","title":{"rendered":"Historia elektrociep\u0142owni"},"content":{"rendered":"\n<p>Miasto Pozna\u0144 to miejsce post\u0119pu przemys\u0142owego i architektury modernistycznej. Pozna\u0144ska elektrociep\u0142ownia EC-1 Garbary, zbudowana w 1929 roku na Wyspie Tumskiej, jest nie tylko cudem in\u017cynierii, ale tak\u017ce wa\u017cnym zabytkiem historycznym, podaje portal <a href=\"http:\/\/poznan-name.eu\">poznan-name.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a4f0b0cb371f\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a4f0b0cb371f\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/poznan-name.eu\/pl\/eternal-2638-historia-elektrocieplowni\/#Narodziny_przemyslowego_Poznania\" >Narodziny przemys\u0142owego Poznania<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/poznan-name.eu\/pl\/eternal-2638-historia-elektrocieplowni\/#Narodziny_Garbary_ES-1\" >Narodziny Garbary ES-1<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/poznan-name.eu\/pl\/eternal-2638-historia-elektrocieplowni\/#Rozwoj_na_przestrzeni_czasu_ekspansja_i_transformacja\" >Rozw\u00f3j na przestrzeni czasu: ekspansja i transformacja<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/poznan-name.eu\/pl\/eternal-2638-historia-elektrocieplowni\/#Koniec_epoki_zakonczenie_dzialalnosci_w_2016_r\" >Koniec epoki: zako\u0144czenie dzia\u0142alno\u015bci w 2016 r.<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/poznan-name.eu\/pl\/eternal-2638-historia-elektrocieplowni\/#Zachowanie_dziedzictwa\" >Zachowanie dziedzictwa<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Narodziny_przemyslowego_Poznania\"><\/span>Narodziny przemys\u0142owego Poznania<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Pod koniec XIX wieku Pozna\u0144 do\u015bwiadczy\u0142 szybkiej industrializacji, nap\u0119dzanej budow\u0105 nowych linii kolejowych. W 1872 roku linia kolejowa Bydgoszcz-Toru\u0144 po\u0142\u0105czy\u0142a Fort Winiary z p\u00f3\u0142nocnymi dzielnicami miasta, w tym z Garbarami. Rozw\u00f3j ten po\u0142o\u017cy\u0142 podwaliny pod stref\u0119 przemys\u0142ow\u0105, w kt\u00f3rej zlokalizowano przysz\u0142\u0105 elektrowni\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Obszar przemys\u0142owy mi\u0119dzy ulicami Grobla i Garbarsk\u0105 szybko sta\u0142 si\u0119 t\u0119tni\u0105cym \u017cyciem centrum, mieszcz\u0105cym miejsk\u0105 gazowni\u0119, rze\u017ani\u0119, targowisko i port rzeczny. W 1909 r. dobudowano oczyszczalni\u0119 \u015bciek\u00f3w i stacj\u0119 pomp, po\u0142o\u017cono podwaliny pod dalszy rozw\u00f3j przemys\u0142u, ograniczany jedynie przez istniej\u0105ce wcze\u015bniej pruskie fortyfikacje.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Narodziny_Garbary_ES-1\"><\/span>Narodziny Garbary ES-1<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>W 1927 roku ambitny projekt budowy elektrowni Garbary ES-1 zosta\u0142 powierzony wiod\u0105cej polskiej sp\u00f3\u0142ce akcyjnej &#8222;Si\u0142a i \u015awiat\u0142o&#8221;. Wizj\u0119 architektoniczn\u0105 tego imponuj\u0105cego projektu opracowa\u0142 Stefan Cybichowski, utalentowany architekt z Poznania. Strategiczny wyb\u00f3r Wyspy Tumskiej na lokalizacj\u0119 elektrowni, w pobli\u017cu rzeki Warty i linii kolejowych, u\u0142atwi\u0142 transport w\u0119gla i ch\u0142odzenie turbin.<\/p>\n\n\n\n<p>23 listopada 1929 roku elektrownia Garbary oficjalnie rozpocz\u0119\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107, staj\u0105c si\u0119 wysokim symbolem nowoczesno\u015bci przedwojennego Poznania. \u00d3wczesny prezydent miasta, Cyryl Ratajski, trafnie okre\u015bli\u0142 j\u0105 mianem &#8222;pot\u0119\u017cnej \u015bwi\u0105tyni pracy&#8221;, kt\u00f3ra zast\u0105pi\u0142a prusk\u0105 twierdz\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Rozwoj_na_przestrzeni_czasu_ekspansja_i_transformacja\"><\/span>Rozw\u00f3j na przestrzeni czasu: ekspansja i transformacja<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Elektrownia Garbary TPP nie by\u0142a obiektem statycznym, ale przechodzi\u0142a przez kilka etap\u00f3w rozwoju. Pocz\u0105tkowo elektrownia sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z systemu poboru wody, kot\u0142\u00f3w parowych, turbogenerator\u00f3w, rozdzielni elektrycznej i stacji dystrybucji energii elektrycznej. Woda z rzeki Warty by\u0142a uzdatniana mechanicznie i wykorzystywana do r\u00f3\u017cnych potrzeb elektrowni. Z czasem obiekt zosta\u0142 rozbudowany, a w latach 1941-1942 dodano kot\u0142y parowe, co wzmocni\u0142o jego rol\u0119 jako g\u0142\u00f3wnego producenta energii elektrycznej dla Poznania.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1070\" height=\"646\" src=\"https:\/\/cdn.poznan-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/45\/2023\/09\/image.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2639\" srcset=\"https:\/\/cdn.poznan-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/45\/2023\/09\/image.png 1070w, https:\/\/cdn.poznan-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/45\/2023\/09\/image-300x181.png 300w, https:\/\/cdn.poznan-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/45\/2023\/09\/image-768x464.png 768w, https:\/\/cdn.poznan-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/45\/2023\/09\/image-696x420.png 696w, https:\/\/cdn.poznan-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/45\/2023\/09\/image-1068x645.png 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1070px) 100vw, 1070px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W 1965 roku zak\u0142ad zosta\u0142 przekszta\u0142cony w elektrociep\u0142owni\u0119 specjalizuj\u0105c\u0105 si\u0119 w produkcji energii cieplnej w postaci gor\u0105cej wody. Z moc\u0105 ciepln\u0105 165 MW odegra\u0142a kluczow\u0105 rol\u0119 w ogrzewaniu miasta i poprawie jego og\u00f3lnej efektywno\u015bci energetycznej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Koniec_epoki_zakonczenie_dzialalnosci_w_2016_r\"><\/span>Koniec epoki: zako\u0144czenie dzia\u0142alno\u015bci w 2016 r.<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Po dziesi\u0119cioleciach s\u0142u\u017cenia Poznaniowi i jego mieszka\u0144com, elektrociep\u0142ownia Garbary zako\u0144czy\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 w 2016 roku. Oznacza\u0142o to koniec epoki dla tego kultowego kompleksu przemys\u0142owego. Strategiczne znaczenie obiektu podczas II wojny \u015bwiatowej sprawi\u0142o, \u017ce zosta\u0142 on powa\u017cnie uszkodzony, ale uda\u0142o mu si\u0119 odbudowa\u0107 i kontynuowa\u0107 produkcj\u0119 energii elektrycznej w latach powojennych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zachowanie_dziedzictwa\"><\/span>Zachowanie dziedzictwa<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1066\" height=\"506\" src=\"https:\/\/cdn.poznan-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/45\/2023\/09\/image-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2642\" srcset=\"https:\/\/cdn.poznan-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/45\/2023\/09\/image-1.png 1066w, https:\/\/cdn.poznan-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/45\/2023\/09\/image-1-300x142.png 300w, https:\/\/cdn.poznan-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/45\/2023\/09\/image-1-768x365.png 768w, https:\/\/cdn.poznan-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/45\/2023\/09\/image-1-696x330.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1066px) 100vw, 1066px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Elektrociep\u0142ownia Garbary jest dzi\u015b historycznym zabytkiem przemys\u0142owym Poznania. W 2019 r. firma Robyg naby\u0142a teren z planami przekszta\u0142cenia go w osiedle mieszkaniowe, ale kluczowe elementy kompleksu, w tym hala elektrowni, kot\u0142ownia i reduta Fortu Rona, musz\u0105 pozosta\u0107 nienaruszone, zgodnie z wymogami ekspert\u00f3w w dziedzinie konserwacji architektury.<\/p>\n\n\n\n<p>Chocia\u017c funkcje przemys\u0142owe Elektrociep\u0142owni Garbary dobieg\u0142y ko\u0144ca, jej dziedzictwo nadal \u017cyje w sercach i umys\u0142ach poznaniak\u00f3w. Wycieczki z przewodnikiem i wystawy daj\u0105 ludziom mo\u017cliwo\u015b\u0107 poznania i docenienia historii tego architektonicznego klejnotu.<\/p>\n\n\n\n<p>Podsumowuj\u0105c, Elektrociep\u0142ownia Garbarska jest historycznym cudem przemys\u0142owym, kt\u00f3ry uosabia podr\u00f3\u017c Poznania przez industrializacj\u0119 i modernizacj\u0119. Mimo \u017ce czasy swojej dzia\u0142alno\u015bci ma ju\u017c za sob\u0105, dziedzictwo i znaczenie architektoniczne tej elektrowni s\u0105 nadal celebrowane i chronione, przypominaj\u0105c nam o minionej epoce post\u0119pu i innowacji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Miasto Pozna\u0144 to miejsce post\u0119pu przemys\u0142owego i architektury modernistycznej. Pozna\u0144ska elektrociep\u0142ownia EC-1 Garbary, zbudowana w 1929 roku na Wyspie Tumskiej, jest nie tylko cudem in\u017cynierii, ale tak\u017ce wa\u017cnym zabytkiem historycznym, podaje portal poznan-name.eu. Narodziny przemys\u0142owego Poznania Pod koniec XIX wieku Pozna\u0144 do\u015bwiadczy\u0142 szybkiej industrializacji, nap\u0119dzanej budow\u0105 nowych linii kolejowych. W 1872 roku linia kolejowa Bydgoszcz-Toru\u0144 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":322,"featured_media":2410,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[336],"tags":[649,890,693,892,891,893,653,652,650,657,651],"moimportance":[33],"motype":[326],"moformat":[18],"class_list":{"0":"post-2638","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innowacje","8":"tag-ekologia-w-poznaniu","9":"tag-historia-elektrocieplowni","10":"tag-miejsca-w-poznaniu","11":"tag-narodziny-garbary-es-1","12":"tag-narodziny-przemyslowego-poznania","13":"tag-poznanska-elektrocieplownia-ec-1-garbary","14":"tag-problemy-ekologiczne","15":"tag-problemy-ekologiczne-w-poznaniu","16":"tag-stan-ekologii","17":"tag-sytuacja-ekologiczna","18":"tag-troska-o-srodowisko","19":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","20":"motype-eternal","21":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poznan-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2638","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poznan-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/poznan-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/322"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2638"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/poznan-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2638\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2645,"href":"https:\/\/poznan-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2638\/revisions\/2645"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2410"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poznan-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2638"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2638"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2638"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2638"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2638"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2638"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}