Helena Szafran urodziła się w rodzinie działaczy społecznych Walentyny i Ignacego, przeznaczona na życie, w którym działalność akademicka, aktywizm i głęboka miłość do przyrody zostały harmonijnie połączone. Od najmłodszych lat wykazywała duże zainteresowanie edukacją i sprawami społecznymi. Po ukończeniu w 1904 roku pruskiej żeńskiej szkoły średniej w Poznaniu Szafran zaangażowała się w świat handlu. Okres ten zapoczątkował jej udział w działalności społecznej i harcerskiej – pisze poznan-name.eu.
Harcerstwo i poszukiwania zawodowe
Zaangażowanie Heleny w edukację wykraczało poza tradycyjne granice. Od 1913 roku aktywnie uczestniczyła w harcerstwie jako instruktorka oświatowa w drużynie im. Królowej Jadwigi na poznańskich dzielnicy Jeżyce. Jej rola polegała na nauczaniu młodych harcerzy języka polskiego, literatury i historii. Później rozpoczęła karierę zawodową, pracując w niemieckiej firmie handlowej „M. Lohmeyer” w Poznaniu, demonstrując swoją wszechstronność jako elewka, korespondentka, księgowa i kierowniczka działu.
W 1918 roku Helena zrobiła znaczący krok w swojej karierze edukacyjnej, uczestnicząc w kursach uniwersyteckich Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Jej zaangażowanie w edukację doprowadziło ją do kursu nauczycielskiego, który ukończyła 28 czerwca 1919 roku. Pasja Heleny do nauczania objawiła się, gdy założyła i prowadziła X Żeńską Drużynę Harcerską im. Urszuli Kochanowskiej w Szkole Ludowej nr 3 im. św. Małgorzaty na Śródce (Poznań).
Wkład w ochronę przyrody
Wraz z rozwojem kariery Heleny jej zainteresowania rozszerzyły się o ochronę przyrody. W swojej pracy naukowej w 1926 roku założyła podwaliny rezerwatu florystycznego w pobliżu ujścia rzeki Piaśnicy. Prace te stały się integralną częścią utworzenia rezerwatu przyrody poświęconego ochronie słonorośli, który został prawnie zatwierdzony w 1959 roku.
Poparcie Heleny na rzecz ochrony przyrody znalazło wyraz w jej broszurze z 1929 roku zatytułowanej „Malta”, która przyniosła jej uznanie i drugą nagrodę od Państwowej Rady Ochrony Przyrody. W publikacji tej opowiadała się za ochroną środowiska naturalnego kraju, wzywając do utworzenia parku narodowego i rezerwatu dydaktycznego w dolinie rzeki Cybiny pod Poznaniem.
Osiągnięcia akademickie i późniejsze lata
Helena kontynuowała swoją drogę naukową i w 1932 roku uzyskała stopień doktora na Uniwersytecie Poznańskim, broniąc rozprawę na temat flory Księstwa Poznańskiego. W latach 30. XX wieku kontynuowała pracę w tym kierunku, opisując i projektując dydaktyczne rezerwaty przyrody oraz publikując artykuły na temat ekologicznych i kulturowych aspektów Poznania.
Zaangażowanie Heleny w ochronę przyrody pozostało nawet po zakończeniu jej oficjalnej kariery pedagogicznej. W 1947 roku została adiunktem na Uniwersytecie Poznańskim, gdzie kontynuowała swoje badania i wkład w tę dziedzinę. Jej praca rozszerzyła się na tworzenie dydaktycznych ogrodów przyrodniczych w szkołach, podkreślając znaczenie nauki praktycznej.
Helena Szafran przeszła na emeryturę w 1960 roku, pozostawiając po sobie dziedzictwo poświęcone edukacji i naturze. Jednak jej zaangażowanie w sprawę nie osłabło. Kontynuowała działalność konserwatorską, dydaktyczną i badawczą. W 1961 roku uzyskała habilitację na Uniwersytecie Poznańskim i nawet na emeryturze prowadziła na życzenie wykłady z zakresu ochrony przyrody.
Droga życiowa Heleny Szafran jest przykładem siły pasji i poświęcenia w kształtowaniu otaczającego nas świata. Od jej początków jako harcerki po późniejszą rolę pedagoga i działacza na rzecz ochrony przyrody, wkład Szafran jest wpleciony w historię ochrony środowiska Wielkopolski. Jej historia nadal inspiruje nowe pokolenie ekologów, pedagogów i zwolenników zrównoważonej przyszłości.
