Park im. Fryderyka Chopina

Park im. Fryderyka Chopina — najstarszy park Poznania, ukryty tuż za Starym Rynkiem

Niecałe dwa hektary zieleni w cieniu dawnego kolegium jezuickiego, kilka minut od Starego Rynku. Park im. Fryderyka Chopina jest najstarszym parkiem Poznania: wyrósł z ogrodu jezuickiego założonego pod koniec XVII wieku, przez dekady służył jako ogród botaniczny, a w 1815 roku przekształcił go książę Antoni Henryk Radziwiłł, łącząc regularny układ francuski z elementami parku angielskiego. Dziś to najcichszy zielony adres w ścisłym centrum, z popiersiem kompozytora pośrodku.

Atrakcje

• Popiersie Fryderyka Chopina — marmurowe dzieło poznańskiego rzeźbiarza Marcina Rożka, odsłonięte po raz pierwszy w 1923 roku, ukryte w 1939 roku i dzięki temu ocalone, a w 1961 roku ustawione w tym parku.
• Najstarszy park w mieście — założenie sięgające końca XVII wieku, starsze od wszystkich innych poznańskich parków miejskich.
• Lipa drobnolistna o obwodzie około trzech metrów — najokazalsze drzewo parku, pozostałość dawnego ogrodu.
• Mieszany, ponadstuletni drzewostan — jawor, klon zwyczajny, dąb czerwony, platan, jesion i orzech włoski rosnące obok siebie na bardzo małej powierzchni.
• Sąsiedztwo dawnego kolegium jezuickiego — monumentalny barokowy zespół, w którym dziś mieszczą się biura magistratu, tworzy ścianę parku od strony miasta.
• Kompozycja mieszana — czytelny do dziś ślad połączenia ogrodu francuskiego z parkiem krajobrazowym, wprowadzonego przez Antoniego Henryka Radziwiłła.

Co znajdziesz w środku

To park kieszonkowy, obliczony na krótką przerwę, a nie na całodzienny pobyt. Jego wartością jest lokalizacja i wiek drzew: w promieniu pięciu minut od Starego Rynku nie ma drugiego miejsca, gdzie da się usiąść w cieniu ponadstuletnich koron.

• Krótkie, utwardzone alejki obiegające obie części założenia.
• Ławki rozstawione wzdłuż głównych ścieżek, zajmowane w porze lunchu przez pracowników okolicznych biur.
• Trawniki pod starymi drzewami, w upalne dni chłodniejsze od otaczających ulic.
• Otoczenie zabytkowej zabudowy Starego Miasta, w tym barokowej fary i dawnego kolegium.
• Bliskość handlowego centrum miasta, dzięki czemu park bywa naturalnym przystankiem między zakupami a zwiedzaniem.
• Podział na dwie części, powstały w 1938 roku wskutek przeprowadzenia przez założenie nowej arterii.

Co robić i dla kogo

• Zwiedzający Stare Miasto — najkrótsza możliwa przerwa w trasie, tuż obok fary i Starego Rynku, bez konieczności wychodzenia poza historyczne centrum.
• Pracownicy okolicznych biur — park pełni funkcję lunchowego ogrodu w dzielnicy, w której zieleni jest wyjątkowo mało.
• Miłośnicy dendrologii — na niespełna dwóch hektarach rośnie kilkanaście gatunków starych drzew, w tym lipa o obwodzie około trzech metrów.
• Zainteresowani historią miasta — to jedyny poznański park, którego rodowód sięga XVII wieku i który przetrwał kolejno jezuitów, gimnazjum, Radziwiłłów i dwie wojny.
• Rodziny z małymi dziećmi — niewielka skala i płaski teren sprawiają, że dziecko cały czas pozostaje w zasięgu wzroku.
• Fani muzyki — popiersie Chopina jest punktem, przy którym zaczyna się większość poznańskich tras śladem kompozytora.

Jak dojechać i praktyczne informacje

Park leży w dzielnicy Stare Miasto, tuż za dawnym kolegium jezuickim, w którym mieszczą się dziś biura magistratu. Ze Starego Rynku dojście zajmuje niecałe pięć minut, a z dworca Poznań Główny około dwudziestu minut spacerem. Tramwaje zatrzymują się przy południowej i zachodniej krawędzi Starego Miasta — przez ten węzeł przechodzi kilkanaście linii, w tym linia 16 — a stamtąd do parku jest kilka minut pieszo. Wstęp jest bezpłatny, teren nieogrodzony i dostępny przez całą dobę. Park nie ma własnego zaplecza gastronomicznego, ale kawiarnie Starego Miasta znajdują się dosłownie za rogiem. Na spacer po obu częściach założenia wystarczy dwadzieścia minut; jako przystanek w większej trasie po Starym Mieście sprawdza się najlepiej.

Kiedy odwiedzić

Wiosną park budzi się wcześnie dzięki osłoniętemu, śródmiejskiemu położeniu — kwitną tu kasztanowce i lipy, a stare korony jeszcze przepuszczają światło. Latem jest jednym z niewielu miejsc w ścisłym centrum, gdzie da się usiąść w prawdziwym cieniu; różnica temperatury w stosunku do rozgrzanego bruku jest odczuwalna od pierwszych kroków. Jesień to najlepsza pora dla fotografów: platan, dąb czerwony i orzech włoski przebarwiają się w różnym tempie, więc park przez kilka tygodni ma trzy różne kolory naraz. Zimą, gdy drzewa są bezlistne, najlepiej widać jego dawną, regularną kompozycję i barokową ścianę kolegium, która przez resztę roku pozostaje zasłonięta liśćmi.

Warto wiedzieć

Historia tego miejsca zaczyna się pod koniec XVII wieku, gdy powstał tu ogród jezuicki. Do 1775 roku pełnił funkcję ogrodu botanicznego zakonu, a następnie służył tym samym celom przy szkole. W 1815 roku teren przejął książę Antoni Henryk Radziwiłł, namiestnik Wielkiego Księstwa Poznańskiego, i przekształcił go, łącząc regularny ogród francuski z elementami parku angielskiego — ten dwoisty charakter pozostał czytelny do dziś. Park zajmuje 1,8 hektara i jest najstarszym istniejącym parkiem miejskim Poznania. W 1938 roku założenie przecięto nowo przeprowadzoną arterią, dzieląc je na dwie części. Popiersie Fryderyka Chopina wykonał w marmurze poznański rzeźbiarz Marcin Rożek, który zginął w niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz w 1944 roku. Rzeźbę odsłonięto po raz pierwszy w 1923 roku w innym poznańskim parku; w 1939 roku ukryto ją przed okupantem i dzięki temu przetrwała wojnę, a ponownego odsłonięcia dokonano w 1961 roku, już w Parku Chopina. W 1997 roku popiersie zostało poważnie uszkodzone; naprawiony oryginał trafił do Białej Sali magistratu, a w parku ustawiono kopię. Wśród najstarszych drzew wyróżnia się lipa drobnolistna o obwodzie pnia sięgającym trzech metrów, obok której rosną jawor, klon zwyczajny, dąb czerwony, platan, jesion i orzech włoski.

Wskazówki dla odwiedzających

• Obejdź obie części parku — po podziale z 1938 roku łatwo zobaczyć tylko jedną i przeoczyć starszy drzewostan po drugiej stronie.
• Wpadnij tu w porze lunchu w dzień powszedni, jeśli chcesz zobaczyć park w jego codziennej roli; w weekend bywa niemal pusty, co z kolei sprzyja zdjęciom.
• Potraktuj park jako przystanek, a nie cel: w promieniu kilku minut leżą Stary Rynek, fara i dawne kolegium jezuickie, a razem tworzą spójną trasę.

Pytania i odpowiedzi

Czy to naprawdę najstarszy park w Poznaniu? Tak. Park wyrósł z ogrodu jezuickiego założonego pod koniec XVII wieku i jest najstarszym istniejącym parkiem miejskim w mieście.

Jak duży jest park? Zajmuje 1,8 hektara, co czyni go jednym z najmniejszych założeń tego typu w Poznaniu, ale też najbardziej centralnym.

Kto stworzył dzisiejszy układ? W 1815 roku teren przejął książę Antoni Henryk Radziwiłł, namiestnik Wielkiego Księstwa Poznańskiego, i połączył regularny ogród francuski z elementami parku angielskiego.

Czy popiersie Chopina jest oryginalne? W parku stoi kopia. Oryginał, wykonany w marmurze przez Marcina Rożka i odsłonięty po raz pierwszy w 1923 roku, został poważnie uszkodzony w 1997 roku; po naprawie trafił do Białej Sali magistratu.

Dlaczego park jest podzielony na dwie części? W 1938 roku przez założenie przeprowadzono nową arterię, która przecięła je na dwie nierówne części. Podział ten pozostał do dziś.

Czy wstęp jest płatny? Nie. Park jest nieogrodzony, bezpłatny i dostępny przez całą dobę.

Jak dojść ze Starego Rynku? To niecałe pięć minut spacerem, w kierunku dawnego kolegium jezuickiego mieszczącego dziś biura magistratu. Z dworca Poznań Główny idzie się około dwudziestu minut.

Ile czasu warto tu spędzić? Dwadzieścia minut wystarczy na obejście obu części. Park najlepiej sprawdza się jako przerwa w dłuższej trasie po Starym Mieście.