Park im. Jana Henryka Dąbrowskiego

Park im. Jana Henryka Dąbrowskiego — cztery hektary zieleni przy Starym Browarze, na miejscu dawnych cmentarzy

Park im. Jana Henryka Dąbrowskiego, do niedawna znany jako Park Wyzwolenia, a przez poznaniaków nazywany Kulczykparkiem, leży w ścisłym centrum, bezpośrednio przy Starym Browarze. Cztery hektary w środku miasta wyglądają dziś jak zwykły miejski park, ale historia terenu jest zupełnie inna: teren założono w 1832 roku, a wcześniej mieściły się tu cmentarze kalwiński i staroluterański. Do dziś przetrwała z nich jedna empirowa kolumna nagrobna.

Atrakcje

• Empirowa kolumna nagrobna — jedyny zachowany element dawnego cmentarza ewangelickiego, ocalały po zniszczeniach drugiej wojny światowej.
• Rzeźba Nie-pomnik — praca Norberta Sarneckiego z 2010 roku, ustawiona przy północno-wschodniej krawędzi parku.
• Metodystyczny kościół Świętego Krzyża — neogotycka świątynia z lat 1885–1886 zamykająca park od północnego wschodu.
• Aleja kasztanowa — szpaler wzdłuż północnej granicy założenia, jeden z najstarszych zachowanych elementów kompozycji.
• Sąsiedztwo Starego Browaru — nagrodzony kompleks handlowo-artystyczny, którego nowe ogrodzenie zaprojektował japoński architekt Tadao Andō.
• Stary drzewostan — jesiony, lipy i kasztanowce, które przetrwały wojnę i stanowią dziś szkielet zieleni parku.

Co znajdziesz w środku

To park śródmiejski o funkcji przede wszystkim tranzytowej i wypoczynkowej: prowadzi z deptaka handlowego w stronę Starego Browaru i dalej, a po drodze daje cień, ławki i trawniki. Dzięki temu jest jednym z najintensywniej użytkowanych terenów zieleni w centrum Poznania.

• Utwardzone alejki spinające handlową część śródmieścia z kompleksem Starego Browaru.
• Trawniki wykorzystywane latem do siedzenia i leżenia, bezpośrednio przy jednym z najruchliwszych deptaków miasta.
• Elementy wodne, przekształcone podczas budowy sąsiedniego kompleksu.
• Ławki i oświetlenie na całej długości głównych ciągów pieszych.
• Otoczenie kamienic z przełomu XIX i XX wieku, tworzących ściany parku od północy i zachodu.
• Bliskość gastronomii, kina i galerii sztuki w sąsiadującym kompleksie, dzięki czemu park działa również wieczorem.

Co robić i dla kogo

• Robiący zakupy — park jest najkrótszą przerwą między handlowym deptakiem a Starym Browarem, bez konieczności szukania kawiarni.
• Rodziny z dziećmi — niewielka skala, płaski teren i ogrodzone otoczenie sprawiają, że dziecko pozostaje w zasięgu wzroku przez cały czas.
• Miłośnicy sztuki w przestrzeni publicznej — Nie-pomnik Norberta Sarneckiego z 2010 roku i ogrodzenie sąsiedniego kompleksu według projektu Tadao Andō to dwa różne podejścia do tej samej przestrzeni.
• Zainteresowani historią Poznania — to jeden z kilku poznańskich parków założonych na terenie dawnych cmentarzy, z zachowaną kolumną nagrobną.
• Pracownicy okolicznych biur — najbliższy zielony teren w gęsto zabudowanej części śródmieścia, wykorzystywany w porze lunchu.
• Turyści nocujący w centrum — park bywa najwygodniejszym punktem startowym spaceru w stronę Starego Rynku lub dworca.

Jak dojechać i praktyczne informacje

Park leży w dzielnicy Stare Miasto, w ścisłym centrum, bezpośrednio przy kompleksie Starego Browaru i przy głównym handlowym deptaku miasta. Z dworca Poznań Główny dojście zajmuje około piętnastu minut, a ze Starego Rynku niecały kwadrans. Tramwaje zatrzymują się po zachodniej i południowej stronie śródmieścia, kilka minut spacerem od parku; przez ten obszar przebiega kilkanaście linii dziennych, w tym linia 16. Wstęp jest bezpłatny, teren nieogrodzony, dostępny przez całą dobę i dobrze oświetlony. Park nie ma własnego zaplecza gastronomicznego, ale sąsiedni kompleks oferuje kawiarnie, restauracje, kino i galerię sztuki, działające według własnych godzin. Na spacer po całym założeniu wystarczy dwadzieścia do trzydziestu minut.

Kiedy odwiedzić

Wiosną kasztanowce wzdłuż północnej granicy kwitną jako jedne z pierwszych drzew w centrum, a park odzyskuje zieleń wcześniej niż większe, bardziej zacienione założenia. Latem jest przede wszystkim schronieniem przed rozgrzanym śródmiejskim brukiem — trawniki zapełniają się już w porze lunchu, a wieczorem park przejmuje publiczność sąsiedniego kompleksu. Jesienią stare jesiony i lipy dają intensywny kolor tuż obok czerwonej ceglanej architektury Starego Browaru, co jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych widoków centrum. Zimą park bywa najspokojniejszy, a bezlistne korony odsłaniają neogotycką bryłę metodystycznego kościoła Świętego Krzyża oraz zachowaną kolumnę nagrobną.

Warto wiedzieć

Teren założono w 1832 roku; wcześniej tworzyły go dwie posiadłości z sadami jabłoniowymi, a jego część zajmowały cmentarze — kalwiński i staroluterański. Cmentarz luterański miał kompozycję krajobrazową z kolumnami, obeliskami i mauzoleum rodziny Obst z połowy XIX wieku. Druga wojna światowa zniszczyła nagrobki i większość pierwotnego drzewostanu; z dawnego założenia cmentarnego ocalała jedna empirowa kolumna nagrobna, którą można oglądać do dziś. W latach 1948–1950 teren przekształcono w park miejski, znany wówczas jako Park Wyzwolenia, według projektu Bernarda Lisiaka — tego samego architekta krajobrazu, który zaprojektował później Park im. Jana Kasprowicza. Park zajmuje 4 hektary i leży w dzielnicy Stare Miasto, między zabudową śródmiejską a kompleksem Starego Browaru. Przy północno-wschodniej granicy stoi metodystyczny kościół Świętego Krzyża, wzniesiony w latach 1885–1886. W 2010 roku na skraju parku ustawiono rzeźbę Nie-pomnik autorstwa Norberta Sarneckiego. Podczas budowy sąsiedniego kompleksu handlowo-artystycznego przekształcono elementy wodne parku, a nowe ogrodzenie całego założenia zaprojektował japoński architekt Tadao Andō. Od nazwiska właścicielki, która współtworzyła sąsiedni kompleks i uczestniczyła w rewitalizacji zieleni, poznaniacy nazywają to miejsce potocznie Kulczykparkiem.

Wskazówki dla odwiedzających

• Poszukaj empirowej kolumny nagrobnej — to jedyny materialny ślad cmentarzy, które zajmowały ten teren przez ponad sto lat, i łatwo go minąć bez zatrzymania.
• Przyjdź rano, jeśli chcesz zobaczyć park pusty; od południa staje się przedłużeniem sąsiedniego deptaka handlowego i zmienia charakter.
• Połącz spacer z wizytą w Starym Browarze i przejściem deptakiem w stronę Starego Rynku — cała trasa zajmuje niecałą godzinę i pokazuje śródmieście w przekroju.

Pytania i odpowiedzi

Dlaczego park bywa nazywany Kulczykparkiem? To potoczna nazwa nadana przez mieszkańców, pochodząca od nazwiska właścicielki sąsiedniego kompleksu Starego Browaru, która uczestniczyła w rewitalizacji tej przestrzeni. Oficjalnym patronem parku jest Jan Henryk Dąbrowski, a wcześniejsza nazwa brzmiała Park Wyzwolenia.

Czy prawdą jest, że park powstał na cmentarzu? Tak. Teren założono w 1832 roku, a jego część zajmowały cmentarze kalwiński i staroluterański. Nagrobki zniszczono podczas drugiej wojny światowej; zachowała się jedna empirowa kolumna nagrobna.

Jak duży jest park? Zajmuje 4 hektary w dzielnicy Stare Miasto, bezpośrednio przy kompleksie Starego Browaru.

Co ciekawego można tu zobaczyć? Empirową kolumnę nagrobną, rzeźbę Nie-pomnik Norberta Sarneckiego z 2010 roku, metodystyczny kościół Świętego Krzyża z lat 1885–1886, aleję kasztanową oraz ogrodzenie sąsiedniego kompleksu zaprojektowane przez Tadao Andō.

Kiedy park uzyskał dzisiejszy kształt? W latach 1948–1950, gdy dawne tereny cmentarne przekształcono w park miejski według projektu Bernarda Lisiaka.

Czy wstęp jest bezpłatny? Tak. Park jest nieogrodzony, ogólnodostępny i czynny przez całą dobę, a główne alejki są oświetlone.

Jak dojść z dworca kolejowego? Z Poznania Głównego to około piętnastu minut spacerem. Tramwaje zatrzymują się kilka minut od parku, po zachodniej i południowej stronie śródmieścia; kursuje tędy kilkanaście linii, w tym 16.

Ile czasu warto tu spędzić? Na obejście całego parku wystarczy dwadzieścia do trzydziestu minut. W połączeniu z sąsiednim kompleksem i deptakiem handlowym wychodzi spokojne popołudnie.