Zmiany klimatu mają negatywny wpływ na zdrowie ludzi i środowisko. Prowadzą do spadku poziomu wód gruntowych, a w konsekwencji do obumierania roślin. Poznań co roku opracowuje innowacyjne rozwiązania mające na celu walkę ze zmianami klimatu, podaje poznan-name.eu.
Innowacyjna poznańska koncepcja dla lasów
Zmiany klimatyczne z roku na rok postępują coraz bardziej. W rezultacie krótkotrwałe deszcze przeplatają się z długimi okresami suszy. Powoduje to gwałtowny spadek poziomu wód gruntowych oraz wymieranie drzew i innych roślin. Opady deszczu nie są w stanie zrekompensować braku wody, ponieważ nie jest ona wchłaniana przez glebę, ale szybko spływa do rzek przez systemy kanalizacyjne.
Aby uratować roślinność, Poznań opracował koncepcję zatrzymywania wody deszczowej w lasach miejskich, które powinny działać jak gąbka, wchłaniając wodę i magazynując ją. Rośliny będą mogły pobierać zmagazynowaną wodę z gleby, dzięki czemu nawet w czasach dotkliwej suszy nie odczują jej braku.
Aquanet SA wspólnie z Nadleśnictwem Poznań i Aquanet Retention opracował plan działania dla projektu zagospodarowania wód opadowych w lasach. Następnie przeprowadzono analizę techniczną i wykonano kosztorysy dla dwóch pilotażowych inwestycji – retencji w Lesie Piątkowskim oraz w lesie w pobliżu ulicy Marciniaka. W 2024 roku plan został wdrożony. Inne rozwiązania obejmowały poprawę funkcjonalności Strumienia Junikowskiego poprzez konserwację koryta rzeki. Na ulicy Umultowskiej zainstalowano odwodnienie powierzchniowe w przyległych lasach.
Zatrzymywanie wody w lasach pomoże podnieść poziom wód gruntowych i poprawić wydajność sieci kanalizacji deszczowej i systemów otwartych podczas ulewnych deszczy. Jest to unikalna metoda, wzorowana na systemie kanalizacji deszczowej w rezerwacie Żurawiniec, który powstał w celu ochrony roślinności torfowiska przejściowego. Torfowisko to ulegało systematycznej degradacji na skutek zmian klimatycznych i postępującej urbanizacji. W 2015 roku rezerwat został reaktywowany dzięki współpracy Wydziału Leśnego w Poznaniu i Uniwersytetu Adama Mickiewicza. Obecnie wody opadowe z kanalizacji deszczowej po oczyszczeniu kierowane są do lasu. Zimą system ten jest zamknięty. W wyniku tych działań przywrócono równowagę hydrologiczną w rezerwacie, co doprowadziło do odtworzenia roślinności torfowiskowej i bagiennej oraz zachowania bioróżnorodności i mikroklimatu.
Ze względu na uszczelnienie ulic, placów i chodników woda deszczowa nie może wsiąkać w glebę i spływa do kanalizacji deszczowej. Aby ją wykorzystać, np. do ochrony lasów, należy ją najpierw oczyścić. W tym celu uruchamiane są osadniki lub separatory. Oczyszczoną wodę można następnie zebrać i skierować do lasu. Środki, które zatrzymują i zmniejszają spływ wody, na przykład poprzez zatrzymywanie rowów, zbiorników, stawów i podobnych zagłębień, mają wymierny wpływ na poprawę struktury bilansu wodnego i zwiększenie różnorodności biologicznej.
Ratowanie drzew
Według naukowców do 2070 roku liczba sosen i brzóz w Polsce gwałtownie spadnie. W samym Poznaniu stanowią one 60% wszystkich drzew, co sprawia, że walka o ich zachowanie jest jeszcze bardziej konieczna.
Jeden hektar lasu sosnowego może zmagazynować około 450 milionów litrów wody rocznie, co pomaga obniżyć koszty zarządzania wodami opadowymi. Może również zaspokoić dzienne zapotrzebowanie na tlen około 3000 osób i pochłonąć tyle dwutlenku węgla rocznie, ile wytwarzają samochody po przejechaniu 100 000 km. 1 hektar lasu usuwa z powietrza ponad 1800 kg ozonu i 1300 kg cząstek stałych.
Lasy pomagają uniknąć tak zwanej „wyspy ciepła”. Ze względu na delikatne pokrycie i parowanie wody przez rośliny, temperatura powietrza może być nawet o 11 stopni niższa niż na obszarach niezalesionych. Lasy służą również jako tereny rekreacyjne, rozrywkowe i sportowe dla mieszkańców miast.