Park Wilsona

Park Wilsona — dawny ogród botaniczny, który został najbardziej dopracowanym parkiem Poznania

Siedem hektarów na Łazarzu, ogrodzonych, zamykanych na noc i utrzymanych z precyzją, jakiej nie ma żaden inny park w mieście. Park Wilsona wyrósł ze szkółki drzew założonej w 1834 roku, w 1902 stał się pierwszym poznańskim ogrodem botanicznym, a układ, który oglądamy dziś, powstał do 1904 roku według projektu Hermanna Kube. W środku stoi Palmiarnia Poznańska, obok szumią trzy stawy, a nad wszystkim górują dwa pomniki przyrody: platan i wierzba o obwodach przekraczających cztery metry.

Atrakcje

• Palmiarnia Poznańska — największa palmiarnia w Polsce, stojąca w granicach parku, ale będąca odrębną, biletowaną instytucją.
• Alpinarium z 1904 roku — historyczny ogród skalny obsadzony roślinnością tatrzańską, z kamiennymi stopniami prowadzącymi na punkt widokowy.
• Fontanna ośmioramienna — centralny basen zaprojektowany przez Rogera Sławskiego na Powszechną Wystawę Krajową w 1929 roku, uruchamiany sezonowo.
• Muszla koncertowa z 1936 roku — drewniano-ceglana estrada z widownią, wciąż wykorzystywana na koncerty plenerowe.
• Perseusz i Andromeda — dziewiętnastowieczna grupa rzeźbiarska, dawniej element fontanny, przeniesiona do parku w 1956 roku.
• Dwa pomniki przyrody — platan o obwodzie pnia około 410 centymetrów i wierzba o obwodzie około 430 centymetrów, obie rosnące w pobliżu stawów.

Co znajdziesz w środku

Park jest niewielki, ale zaprojektowany warstwowo: aleje lipowe wyznaczają szkielet, w środku kryją się stawy i alpinarium, a każde z sześciu wejść otwiera inną scenę. Dzięki ogrodzeniu i nocnemu zamykaniu utrzymanie rabat jest tu wyraźnie staranniejsze niż w parkach otwartych.

• Trzy połączone stawy o łącznej powierzchni około 0,3 hektara, zasilane wodą z alpinarium, z niewielką kaczą wyspą na największym z nich.
• Plac zabaw z piaskowym wykopaliskiem, w którym dzieci odkrywają szkielet dinozaura, oraz zestawy wspinaczkowe i zjeżdżalnie.
• Aleje lipowe stanowiące oś kompozycyjną całego założenia.
• Popiersie Woodrowa Wilsona odsłonięte w 1994 roku, upamiętniające patrona parku.
• Sześć bram wejściowych, z najbardziej dekoracyjną od strony głównej arterii, ozdobioną rzeźbami dzieci z rybami.
• Rabaty bylinowe i sezonowe nasadzenia kwiatowe, zmieniane kilka razy w roku.

Co robić i dla kogo

• Rodziny z dziećmi — plac zabaw z wykopaliskiem dinozaura plus akwarium w Palmiarni tworzą program na całe popołudnie, w promieniu dwustu metrów.
• Miłośnicy ogrodnictwa — alpinarium z 1904 roku i utrzymywane rabaty bylinowe pokazują dobór roślin, jakiego nie zobaczysz w zwykłym parku miejskim.
• Osoby w podróży służbowej — park sąsiaduje z terenami Międzynarodowych Targów Poznańskich i dworcem, więc bywa najkrótszą przerwą między spotkaniami.
• Uczestnicy koncertów plenerowych — muszla koncertowa z 1936 roku wciąż działa i w sezonie gospodarzy wydarzeniom muzycznym.
• Seniorzy — płaskie, utwardzone alejki, dużo ławek i krótkie dystanse między punktami sprawiają, że spacer da się dowolnie skrócić.
• Fotografowie — stawy, fontanna i pnie dwóch pomników przyrody dają kadry, które w tak małym parku są zaskakująco różnorodne.

Jak dojechać i praktyczne informacje

Park leży w dzielnicy Łazarz, na południowy zachód od ścisłego centrum, w bezpośrednim sąsiedztwie terenów Międzynarodowych Targów Poznańskich. Tramwaje linii 5, 8 i 14 zatrzymują się naprzeciw głównej bramy, autobusy linii 145 i 164 dowożą pod dwa inne wejścia, a linia tramwajowa 6 zostawia pasażerów kilka minut spacerem od parku. Z dworca Poznań Główny to kilka minut tramwajem albo około kwadransa pieszo. Wstęp do parku jest bezpłatny; teren jest ogrodzony i czynny codziennie mniej więcej od piątej rano do dwudziestej drugiej. Palmiarnia to osobna instytucja z własnymi godzinami i osobnymi biletami — w poniedziałki jest nieczynna. Na sam park wystarczy godzina; razem z Palmiarnią warto zaplanować pół dnia.

Kiedy odwiedzić

Wiosną park pokazuje pełnię swojego botanicznego rodowodu: alpinarium zakwita jako pierwsze, potem ruszają rabaty bylinowe i magnolie, a lipowe aleje dopiero się zazieleniają. Latem fontanna z 1929 roku pracuje w weekendy, muszla koncertowa gospodarzy wydarzeniom, a cień pod starymi lipami sprawia, że park bywa chłodniejszy od okolicznych ulic o kilka stopni. Jesienią platan i wierzba — oba pomniki przyrody — przebarwiają się jako ostatnie, przez co park zostaje kolorowy dłużej niż inne. Zimą największą wartością jest to, co pod szkłem: Palmiarnia działa cały rok, a spacer po pustych, ośnieżonych alejach z wizytą w tropiku to najprostszy sposób na przetrwanie poznańskiego stycznia.

Warto wiedzieć

Historia parku zaczyna się w 1834 roku, gdy Towarzystwo Upiększania Miasta wykupiło ten teren i założyło szkółkę drzew. W 1902 roku szkółka stała się pierwszym ogrodem botanicznym Poznania, a prace nad układem zakończono w 1904 roku; autorem kompozycji był Hermann Kube, twórca także Parku Sołackiego. Nazwę honorującą Thomasa Woodrowa Wilsona, prezydenta Stanów Zjednoczonych, którego stanowisko przyczyniło się do odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 roku, park otrzymał w latach dwudziestych XX wieku. W 1929 roku, przy okazji Powszechnej Wystawy Krajowej, stanęła tu ośmioramienna fontanna zaprojektowana przez Rogera Sławskiego, a w 1936 roku dobudowano muszlę koncertową. W latach 1941–1943 na terenie parku Niemcy wybudowali schron przeciwlotniczy. 4 marca 1945 roku, kilkanaście dni po zakończeniu walk o miasto, odbył się tu pierwszy powojenny publiczny koncert w Poznaniu. W okresie 1951–1990 park nosił imię Marcina Kasprzaka, po czym przywrócono mu patrona sprzed wojny. Grupę rzeźbiarską Perseusz i Andromeda, pochodzącą z XIX wieku, ustawiono w parku w 1956 roku, a popiersie Woodrowa Wilsona odsłonięto w 1994 roku. Park o powierzchni 7,2 hektara jest wpisany do rejestru zabytków, a rosnące w nim platan i wierzba mają status pomników przyrody.

Wskazówki dla odwiedzających

• Sprawdź godziny zamknięcia bram, zwłaszcza jesienią i zimą — park jest ogrodzony i zamykany na noc, więc nie da się z niego wyjść dowolną stroną o dowolnej porze.
• Jeśli planujesz Palmiarnię, przyjdź do parku wcześniej: alpinarium i stawy najlepiej wyglądają w porannym świetle, a w tropiku pora dnia nie ma znaczenia.
• W poniedziałki przyjeżdżaj tylko dla samego parku — Palmiarnia jest wtedy zamknięta, a to główny powód, dla którego wiele osób tu przyjeżdża.

Pytania i odpowiedzi

Czy Park Wilsona jest płatny? Nie, wstęp do parku jest bezpłatny. Odrębne bilety obowiązują wyłącznie w Palmiarni Poznańskiej, która stoi na jego terenie.

W jakich godzinach park jest otwarty? Teren jest ogrodzony i czynny codziennie mniej więcej od piątej rano do dwudziestej drugiej. Poza tymi godzinami bramy pozostają zamknięte.

Skąd nazwa parku? Patronem jest Thomas Woodrow Wilson, prezydent Stanów Zjednoczonych, którego stanowisko przyczyniło się do odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 roku. W latach 1951–1990 park nosił inne imię, po czym przywrócono pierwotnego patrona.

Co warto zobaczyć poza Palmiarnią? Alpinarium z 1904 roku, trzy połączone stawy z kaczą wyspą, ośmioramienną fontannę Rogera Sławskiego z 1929 roku, muszlę koncertową z 1936 roku, grupę rzeźbiarską Perseusz i Andromeda oraz dwa drzewa będące pomnikami przyrody.

Czy jest tu plac zabaw? Tak. Poza standardowymi zjeżdżalniami i zestawami wspinaczkowymi znajduje się tu piaskowe wykopalisko, w którym dzieci odkopują szkielet dinozaura.

Jak dojechać z dworca? Z Poznania Głównego to kilka minut tramwajem linii 5, 8 lub 14 albo około kwadransa spacerem. Autobusy 145 i 164 zatrzymują się przy bocznych wejściach.

Ile czasu zająć powinna wizyta? Na sam park wystarczy godzina. Z Palmiarnią, przerwą w kawiarni i placem zabaw warto zaplanować pół dnia.

Czy można wejść z psem? Do parku tak, na smyczy. Do wnętrz Palmiarni psów się nie wprowadza, z wyjątkiem psów asystujących.