Park Sołacki to malownicza oaza Poznania, która ma bogatą, wielowiekową historię. Od swojego skromnego początku jako osady wiejskiej po przekształcenie się w kwitnącą dzielnicę willową, ten park stał się świadkiem upływu czasu – pisze poznan-name.eu.
Korzenie starożytne: okres kultury łużyckiej
Na długo przed założeniem Poznania ludzie nazywali tę ziemię swoim domem. Pierwsze ślady osadnictwa na tych terenach pochodzą z okresu kultury łużyckiej. Z czasem wokół młyna w bagnistej dolinie rzeki Bogdanki powstała osada. To właśnie z tej historii wywodzi się nazwa „Sołacz”, która pochodzi od słów „sołek” i „sól”, co oznacza spichlerz.
Ze wsi po dzielnicę willową
Po założeniu Poznania, Sołacz stał się jedną z jego najstarszych wsi, zachowując przez wieki swój wiejski charakter. Status twierdzy Poznania uniemożliwiał rozwój przedmieść aż do początków XX wieku. To właśnie w tym okresie zaczęła kształtować się przyszłość miasta.
Kluczowym momentem w historii dzielnicy było przejęcie dużej części Sołacza przez Barucha Eliasa, bogatego żydowskiego bankiera z Berlina. Elias nabył tę ziemię za długi poprzedniego właściciela, Adolfa Schwarzkopfa, syna wojewody poznańskiego. Elias miał ambitne plany wobec Sołacza, ale minęło wiele lat, zanim udało mu się je zrealizować.
Pierwszy plan rozwoju, przedstawiony w 1896 roku, został odrzucony. Dopiero w 1909 roku, po przyłączeniu Sołacza do Poznania, został przedstawiony i zatwierdzony nowy. Opracowany przez słynnego urbanistę Stübbena plan położył podwaliny pod dzielnicę willową Sołacz. W zamian za prawo parcelacji ziemi Elias zgodził się udostępnić parkowi grunty pod ulice i 50 mórg terenu.
Powstanie Parku Sołackiego
Wraz z początkiem rozwoju Sołacza zaczęły pojawiać się pojedyncze i bliźniacze wille z charakterystycznymi dachami mansardowymi. Początkowo zabudowa postępowała powoli aż do 1911 roku, kiedy prace przyspieszyło doprowadzenie linii tramwajowej. Do wybuchu I wojny światowej północna część planu była w dużej mierze ukończona i były kontynuowane prace nad zagospodarowaniem tego terenu.
Koryto rzeki Bogdanki zostało uregulowane, a na obszarze o powierzchni prawie 14 hektarów utworzono park krajobrazowy w stylu angielskim. W parku wybudowano restaurację, co podniosło poziom jego atrakcyjności. Park Sołacki szybko stał się popularnym miejscem wypoczynku mieszkańców Poznania, zapewniając miastu niezbędną zieloną przestrzeń.
Okres świetności parku w okresie międzywojennym
Okres międzywojenny przyniósł dalszy rozwój Parku Sołackiego. Profesorowie Uniwersytetu Poznańskiego kupili wiele willi od byłych urzędników pruskich. Park pozostał zadbany, a jego piękno coraz więcej przyciągało uwagę.
Pod koniec lat dwudziestych dawny właściciel Sołacza Baruch Elias wrócił, aby zobaczyć przemiany i był pod wrażeniem czystości i zadbanego stanu terenu. Hojnym gestem przekazał ziemię pod budowę kościoła katolickiego, który później stał się kościołem parafialnym św. Jana Vianney, zaprojektowanym przez Stanisława Mieczkowskiego w 1930 roku.
Park Sołacki był wówczas miejscem radości i rozrywki, gdzie odbywały się festyny ludowe, pływania łódką po stawach, a zimą urządzano tu nawet lodowisko. Było to prężnie rozwijające się centrum aktywności publicznej.
Upadek i odrodzenie
Niestety lata powojenne nie były łaskawe dla Parku Sołackiego. Dało o sobie znać zaniedbanie: poprzewracały się stare drzewa, drewniane mostki zaczęły się walić, stawy zamuliły się i zaczęły śmierdzieć. Park zmienił nawet nazwę na „Piracki”, co odzwierciedlało jego upadek.
Jednak w ostatnich latach podjęto wiele wysiłków, aby przywrócić parkowi dawną świetność. Stara knajpa została przekształcona w ekskluzywną restaurację z małym hotelem. Stawy zostały wyczyszczone, mostki odrestaurowane, a przepusty naprawione. Jakość wody poprawiła się, a park ponownie zaczął przyciągać turystów.
Dziś spacerując po Parku Sołackim można zaobserwować jego odrodzenie. Dzieci się bawią, zakochani spacerują, a nowożeńcy uwieczniają na zdjęciach cenne chwile. Przyszłość obiecuje temu pięknemu miejscu, że pewnego dnia łodzie znów będą pływać po jego stawach.
