Poznań nie bez powodu nazywany jest stolicą polskiego wina. Otóż to najstarsze polskie miasto może pochwalić się długą tradycją produkcji wina. Historia winiarstwa w tym regionie sięga tysięcy lat wstecz. W czasach starożytnych zamieszkujący te tereny Celtowie i Germanie uprawiali winnice i produkowali wyśmienite wina, podaje strona poznan-name.eu.
Początki uprawy winorośli
W średniowieczu cystersi popularyzowali winnice w Poznaniu. Uprawiali oni winogrona na wzgórzach w pobliżu swoich klasztorów. Wina cysterskie były bardzo popularne, a winiarstwo w Poznaniu stało się ważnym sektorem gospodarki regionu.
Winorośl dziko rosnąca rosła na terenie Polski od czasów miocenu (22-5 milionów lat temu), na długo przed pojawieniem się ludzkości. Świadczą o tym znaleziska archeologiczne z kopalni soli w Wieliczce. Jednak to przyjęcie chrześcijaństwa przez Mieszka I dało początek rozwojowi winiarstwa. Pierwsze sadzonki winorośli zostały przywiezione do Polski z Moraw przez misjonarzy. Początkowo wino było używane głównie podczas liturgii, ponieważ było bardzo trudne w transporcie, gdyż szybko się psuło. A brak infrastruktury uniemożliwiał przechowywanie tego napoju.
Trudności te zmusiły cystersów i benedyktynów do podjęcia próby uprawy winorośli na ziemiach polskich. Winorośl sadzono głównie w pobliżu klasztorów, opactw i biskupstw. Wkrótce okazało się, że wzgórza otaczające Poznań nadają się do uprawy winorośli, więc Mieszko I nakazał założenie książęcej winnicy. Grupa ludzi osiedliła się na północny zachód od poznańskiego zamku, aby opiekować się winnicami i produkować wino. W ten sposób osada ta stała się znana jako winiarze.
W 1253 roku Przemysław I i Bolesław Pobożny założyli miasto Poznań na lewym brzegu rzeki Warty, darując ludziom kilka wsi, w tym także Winiary, ale zachowując prawo do winnic. Jednocześnie zezwolono mieszczanom na sprzedaż wina w specjalnych winiarniach zbudowanych na Rynku.
Za przykładem tych książąt poszły inne grupy ludności. Sadzili winogrona na nasłonecznionych wzgórzach we wsi Skrzydlice (w rejonie dzisiejszych ulic Solnej i Karola Libelta), a także w rejonie Wzgórza Świętego Wojciecha, na Ratajach i na wschód od miasta. Winnice na tym obszarze były pielęgnowane przez Jana Lubrańskiego. Dzięki temu produkowane tam wino było wykorzystywane nie tylko do celów liturgicznych, ale także spożywane przez wiernych świeckich.
Kryzys poznańskiego winiarstwa
W XVII wieku klimat w regionie poznańskim zaczął się pogarszać, co utrudniało uprawę winogron. Okres ten otworzył jednak drogę do importu taniego i bardzo słodkiego wina z południa Europy, zwłaszcza z Węgier, które szybko stało się bardzo popularne i wypełniło poznański rynek.
W kolejnych stuleciach winogrona były uprawiane głównie w ogrodach przydomowych jako roślina ozdobna lub do domowej produkcji wina.
W XVII wieku greccy kupcy zaczęli monopolizować handel winem w Poznaniu. Po tym, jak w 1656 roku wojska szwedzkie praktycznie zniszczyły przedmieścia miasta, uprawa winogron na dużą skalę została wstrzymana. Ponadto 1 kwietnia 1780 roku weszła w życie uchwała Komisji Dobrego Porządku, nakazująca kupcom greckim zakup nieruchomości w Poznaniu i przyjęcie prawa miejskiego. Innymi słowy, ich możliwości handlowe zostały ograniczone.
W połowie XIX wieku powstała hurtownia win rodziny Goldenring, która istniała aż do II wojny światowej. W tym okresie najsłynniejszą poznańską winiarnią była „Pod Złotym Wiankiem” przy Starym Rynku 6, należąca do Antoniego Pfitznera. Mieszkańcy Poznania często odwiedzali winiarnię, aby utopić smutki w kieliszku wyśmienitego wina.
Na początku XX wieku w Poznaniu działało ponad 40 winiarni i sal degustacyjnych, w tym słynna „Pod Daszkiem” przy Starym Rynku 50, która oferowała wino tokajskie z rocznika 1811.
W ciągu ostatnich kilku dekad winiarstwo w Poznaniu przeżyło okres stagnacji. Jednak wraz z rosnącym zainteresowaniem kulturą picia wina i lokalnymi tradycjami, możemy zaobserwować wzrost liczby rodzinnych winiarni, które starają się przywrócić dawną sławę poznańskiego winiarstwa.
Winiarstwo w XXI wieku
Współcześni producenci tego pysznego napoju alkoholowego wykorzystują zarówno tradycyjne techniki, jak i nowoczesne metody produkcji. Stawiają na jakość, dbając o każdy etap procesu – od uprawy winorośli po staranne tłoczenie i dojrzewanie wina. Rezultatem są wysokiej jakości wina, które cieszą się uznaniem zarówno na rynku krajowym, jak i międzynarodowym.
Obecnie w Poznaniu i okolicach znajduje się wiele winnic, które zdecydowanie warto odwiedzić. Najpopularniejsze z nich to:
- „Winorośl Poznańska” uznawana za najbardziej znaną winiarnię w Poznaniu. Specjalizuje się w produkcji czerwonego wina o bogatym i intensywnym smaku. Często odbywają się tu również degustacje i warsztaty mistrzowskie.
- „Dolina Winiarska” położona jest w malowniczej dolinie rzeki Warty. Ścieżki tej winnicy oferują wspaniałe widoki na otaczającą przyrodę. Produkowane tu wina mają niezwykły aromat i oszałamiający smak.
- „Stara Góra” to winnica z wieloletnimi tradycjami sięgającymi XVIII wieku. Specjalizuje się w produkcji białego wina, które zdobyło wiele nagród i wyróżnień na międzynarodowych konkursach.
Poznań jest również miejscem wielu wydarzeń związanych z winem. Festiwale, targi, konkursy i degustacje są okazją do wymiany doświadczeń między producentami i miłośnikami wina. Coroczne wydarzenia takie jak “Wielkopolska Noc Winnicy” czy “Poznań Wine Days” przyciągają dużą liczbę odwiedzających z całego kraju.