Zarówno dorośli, jak i dzieci uwielbiają soki, ponieważ są one bardzo smaczne i zdrowe. Współcześni polscy producenci oferują ludziom szeroką gamę napojów na bazie świeżych owoców, ale kiedyś było zupełnie inaczej. Dowiedz się więcej o produkcji soków w Polsce i Poznaniu na stronie poznan-name.eu.
Urządzenia wykorzystywane niegdyś do produkcji soków
Podróżnik Ibrahim ibn Jakub w swoim dzienniku wspomina, że uprawa drzew owocowych w Wielkopolsce rozpoczęła się w połowie X wieku naszej ery. Wiadomo również, że owoce były przechowywane przez dziesięciolecia, a następnie wykorzystywane w postaci suszonej. Gdy cukier stał się dostępny dla ludzi, w wiejskich gospodarstwach rozpoczęło się wytwarzanie kompotów, dżemów i soków. Początkowo soki były wytwarzane poprzez posypywanie owoców cukrem, a następnie wystawianie ich na działanie promieni słonecznych. Postępy w badaniach nad witaminami zmieniły sposób produkcji soków. Owoce wystawione na działanie promieni słonecznych traciły witaminy i składniki odżywcze. Kiedy metoda pasteryzacji stała się powszechna, praktycznie zaprzestano produkcji syropów, ponieważ wymagały one znacznie więcej cukru niż pasteryzowane soki.
Znaczące zmiany nastąpiły w latach 1930-tych, kiedy ludzie nauczyli się wytwarzać nektar. Specjalna technologia pozwalała na zachowanie witamin i użycie niewielkiej ilości cukru. W tym okresie zaczęto również tłoczyć owoce na zimno w małych prasach ślimakowych, które zostały wynalezione w pierwszej połowie XX wieku. Nietwarde jabłka, buraki i pomidory stały się jednymi z głównych surowców do produkcji soków. Wkrótce potem, oprócz powszechnie stosowanych pras koszowych i tłoczących, zaczęto stosować wirówki.
Historia tej rodzinnej firmy sięga XIX wieku. Hieronim Kościelak, pradziadek właścicielki zakładu Izabeli Płonki, był założycielem towarzystwa ogrodniczego w Kaliszu. Jego syn Bolesław znany jest w Wielkopolsce jako właściciel szkółek drzew owocowych. Swoje gospodarstwo założył we wsi Skarszewek koło Kalisza. Sadzenie i pielęgnacja drzew była jego życiową pasją. Do dziś jego potomkowie przechowują bogatą bibliotekę fachowej literatury, z której czerpią inspiracje. Kościelak był człowiekiem wykształconym i oczytanym, zawsze gotowym nieść pomoc potrzebującym. Bolesław posiadał ogromny ogród, w którym pracowało wiele osób. To właśnie wtedy jego żona zaczęła tłoczyć sok z własnych jabłek na potrzeby nie tylko rodziny, ale i robotników. Używała do tego małej prasy domowej roboty. Technologia była bardzo prosta: jabłka wsypywano do drewnianego kosza z przymocowaną do niego śrubą. Po jej dokręceniu owoce były miażdżone, a sok spływał przez lejek znajdujący się na dnie kosza do dużego pojemnika.
Po pewnym czasie sąsiedzi zaczęli kupować sok. Wkrótce kobieta do perfekcji opanowała metodę produkcji soku jabłkowego. Jej córka Wisława kontynuowała działalność matki i wyszła za mąż za Andrzeja Płonkę. Po ślubie para osiedliła się we wsi Kokanin. Zgodnie z rodzinną tradycją Wisława przekazała swoją wiedzę na temat soków córce Izabeli, która wraz z ojcem rozpoczęła masową produkcję.
W zakładzie sok przygotowywany jest niemal tak samo, jak 100 lat temu. Rodzina Płonków uznała, że nie ma sensu zmieniać receptury, która była doskonalona i testowana przez lata. Nie da się jednak ukryć, że sposób przetwarzania jabłek nieco się zmienił, ale nadal można go nazwać domowym, ponieważ sok wyciskany jest na specjalnej prasie oddzielonej wiklinowymi sitami.
Ekologiczne owoce to klucz do pysznego soku
Nie mniej ważną rolę w produkcji soków odgrywają surowce, czyli owoce. W zakładzie Płonki wykorzystywane są wyłącznie świeże owoce, a produkcja odbywa się tylko w czerwcu, kiedy truskawki są dojrzałe. Dzięki temu soki mają niesamowity aromat i smak, którego nie da się uzyskać z owoców mrożonych. Ponadto jabłka, gruszki i śliwki trafiają do zakładu ze sprawdzonych plantacji lub przydomowych ogródków położonych z dala od ruchliwych dróg. Sok ze świeżo zebranych owoców tłoczony jest jeszcze tego samego dnia. Natychmiast po wytłoczeniu jest rozlewany do szklanych butelek i pasteryzowany w niskiej temperaturze, aby zachować jak najwięcej witamin i minerałów znajdujących się w owocach.
Zakład Izabeli Płonki produkuje 13 rodzajów domowych soków i nektarów, w tym jabłkowy, gruszkowy, jabłkowo-ananasowy, borówkowy, cytrynowy, malinowy i inne.
Sok z borówki jest prawdopodobnie najbardziej korzystny, ponieważ ma wysoką zawartość przeciwutleniaczy, które są dobrym środkiem w zapobieganiu wielu chorobom. Ponadto soki z naturalnych owoców normalizują ciśnienie krwi i zwiększają elastyczność naczyń krwionośnych. Wyjątkowy smak, wartości odżywcze i walory zdrowotne to efekty tradycyjnej metody tłoczenia. Wyroby z zakładu Izabeli Płonki cieszą się dużą popularnością w Niemczech, Kanadzie i Chinach.